Tırnak
Düzgün Tırnak olmadan at olmaz. Bu basit cümlenin arkasında ne katar çok şey gizlendiğini as sonra göreceğiz.
Tırnak
 |
|
Kaçarak hayatını koruyan hayvanlar arasında bulunan atlar her zaman tırnakların tamamen sağlam olmaları ihtiyaç duyar. Sadece güvenilir ve acısız ayağına basabilen at performansının sonuna kadar gidebilir. O yüz den her binici ayak ve tırnak kontrolü olan dikkat ile günlük yapılmalıdır. Nasıl olsa uzun süremiyor ve ciddi hasarları önlemektedir. Atın ayanın alt kısmı, temeli gelişmiş parmaklardan ibarettir. Evrimsel gelişme sürecinde eskiden 4 parmağı sahip olan at, 3 tanesi değişerek yerine bir tane kalarak gelişti. Onların izleri orta ayağının iç kısımda hala görünmektedir. Geri kalan orta parmakla sadece ucu ile yere basıyor. Ağırlığa göre, atın bastığı alan oldukça küçüktür. Evrimsel gelişme sürecinde sürekli yükselen ağırlığını dayanabilmek için tırnakları sürekli daha sert ve dayanıklı olmak zorundaydı. Katmanlardan oluşan parmak ucu sıkı bir tırnak kapsül içinde durmaktadır onun ortasında ayağı kemiği duruyor ve onu yukarısına doğru taç kemiği ve bukağılık kemiği takip etmektedir. Ayak ve taç kemiklerin arasında navikuler kemiği durmaktadır. Kemikleri, eklem yeri hariç, duyarlı ve yoğun kan dolaşımına sahip kemik derisi ile kaplanmıştır (Periost) sadece eklemler de onun yerine kıkırdağı geçmektedir. Tırnağı derinin bir parçası dır ve sıkı bir biçimde kemik derisinin üstünde duruyor o noktada saç yerinde tırnak oluşmaktadır. Tırnağın mayası, değişmiş bağdokusundan oluşmaktadır ve ayağa etken olabilecek kısa ve sert dikey darbelerden korumaktadır. Kirişler ve kaslar, kemiğe bağlanmaktalar ve arkadan ayağın bükülmesi, önde uzanmasını sağlamaktadır.
Binici için Tırnağın sağlam olması şarttır ve onu sağlam tutan doğru besleme ve doğru bakım.
Tırnağı olumsuz etkileyen şartları:
Yanlış besleme
Tırnak oluşturmak için vücudu birçok maddeden faydalanması gerekir mesela kalsiyum, çinko, (Biotin), methianone ve magnezyum bilinen Tırnak oluşturan maddelerden birkaçıdır ama bunlar öteki besinler ile ilişki içerisinde olduklarından dolayı tek başlarında pek faydalı olmuyorlar. Biotin onların arasında en önemsiz ve en iyi pazarlanan malzemedir en önemli olanı kalsiyumdur ve gereken miktarlarda kaba yem verildiğinde sorunsuz alınır. Eksikliği ispatlanabilirse mermer tozu ile takviye edilebilmektedir. Bütün besinler çalışma ve vücut ağırlığı ile orantılı olmalı, herhangi biri fazla ya da eksik ise olumsuz etkenler yaratmaktadır.
Her Atçının kâbusu Arpalamadır ve genelinde yanlış besleme sonucu meydana gelmektedir. Arpalama (Laminitis) tetikleyen unsuru ise ince bağırsak tarafından algılanmamış şekerlerin (Nişasta ,Sakaroz,Fruktan vb.) laktik aside dönüşmesidir.Bunun sonuncu herkes bilir, Atın tırnağı ısınır ve at topallamaya başlar. Bu noktaya geldikten sonra artık çok geç, çünkü bu önlenebilir bir hastalıktır. Atlar genel olarak ilkbaharda arpalanır ve nedeni çok basit. Bizim beslediğimiz at doğal bir ortamda bulunmamakla beraber kış aylarında normal beslenir ve ilkbaharda otlağa götürdüğümüzde otların yüksek besin değerleri çok fazla olur ve bir süre şeker ince bağırsak tarafından algılanmamış olmasından laktik asit olarak tırnak dokusuna yerleşmektedir. Sonu beli tekrar arpalanmış zavallı at!
Neden?
Taze ot ve bir süre yem verdiğimizden dolayı (veya sadece bir süre fazla yemden).
Aynı olayı kortikosteroitleri tedavi için kullanıldığında başınıza gelebilir veya sert zeminde atı uzun süre ağır çalıştırdığınızda, özellikle soğutma süresi göz ardı ettiğinizde tırnakların kemikten ayrılması ile sonuçlanan arpalama ortaya çıkabilir.
At arpalanmışsa hemen tırnakları soğutmaya başlamalısın. Su, buz her neyse. Ne kadar sık soğutulursa o kadar iyi ve ne kadar çabuk fark edilirse o kadar az hasar meydana gelir. Veteriner Hekim tarafından verilen Antihistiyaminik ve antiflaumatuar ilaçlarla, hasarı azaltılabilir.
Yanlış ortam:
Ahırın temizliği sağlam bir Tırnak için vazgeçilmez bir unsurdur. Ahırda her gün en az iki defa, yaş olan yerler ve dışkısı çıkartılmalıdır. Sidiğin içindeki amonyak ve dışkısındaki bakteriler ciddi çürümelere yol açmaktalar (tırnak kanserini tetikleyebilecek unsurlar).
Yanlış temizlik:
Çok yaygın olarak Atların tırnakları koruma maksatla değişik maddeler sürülmektedir. Mesela siyah tırnak beyazından daha iyi diye düşünüldüğü 18inci yüzyıllarda tırnağa zift veya katran sürülürdü. Bu tür malzemelerin tırnağın hava ve su dolaşımını kesmektedir ve söz de koruma tabağın altında bakteriler ve mantarlar tırnağın duvarını çökertmektedir. Herhangi bir madde tırnağa sürülmeden önce tırnağı tertemiz sabunlu su ile yıkanmalı ve kurutulmalıdır. Tırnak bakım adına sürülecek malzemelerin basit ve en sağlıklısı, haftada bir sürülecek, vazelin.
Yanlış Nal:
Nal çakmanın tek bir maksadı var tırnağın bozulmamasını sağlamak. Nal çakıldıktan sonra en fazla 6 hafta durabilir. Tırnağı uzadıkça nal doğru çakılı ise Tırnak nalın üzerine taşmaya başlar ve nal koruma görevini yitirmektedir. Bu haleye gelmeden önce tırnak yeni şekillenmeli ve gerekirse nal yenilenmeli (bakınız nal çakım)
Atınız uzun süre çalışmıyorsa veya hafta da sadece bir iki saat çalışırsa uygun zemin şartlarda nal gerekmeyebilir.
Nal, atın duruş ve çalışmasına engel olmamalı. Yanlış nal atın kasları ve tendonlarının yaralanmasına sebep olabilir. Mesela fazla uzun tırnakların sayesinde kaslar ve tendonlar sürekli yük biner ve kaslar gerilir. Kas sürekli gerilemesinin sonuncu yorulur sayende tendonlara daha fazla yük biner ve incinmelere neden olur. Her nasıl olursa olsun ata uygun olmayan nal, iskelet, kas ve tendon yapısını olumsuz etkiler.
Popularity: 29% [?]
